Verontruste starters op de woningmarkt

Voorne aan Zee - Volgens het ministerie van Asiel en Migratie presteert de gemeente Voorne aan Zee onvoldoende als het gaat om het bieden van opvangplekken voor asielzoekers en statushouders. De taak die de gemeente heeft opgelegd gekregen is het realiseren van in totaal 377 opvangplekken. Daarom is het gemeentebestuur – burgemeester en wethouders - op zoek naar opvangmogelijkheden.

In een brief aan de raad d.d. 18 juli jl. “Huisvesting arbeidsmigranten en andere bijzondere doelgroepen’ informeert het college van B&W de raadsleden over het vraagstuk van de huisvesting van arbeidsmigranten en andere bijzondere doelgroepen, zoals statushouders, asielzoekers, starters en spoedzoekers. “Wij begrijpen dat veel inwoners van Voorne aan Zee graag willen verhuizen naar een woning die beter aansluit bij hun levensfase. Door het landelijke woningtekort is het echter niet altijd mogelijk om aan deze wensen te voldoen. Tegelijkertijd worden we als gemeente geconfronteerd met andere urgente huisvestingsopgaven. Het gaat hierbij om woningen voor uiteenlopende doelgroepen, zoals nieuwkomers in onze gemeente of mensen die hier tijdelijk verblijven. Dit kan bijvoorbeeld voortkomen uit een taakstelling, zoals bij asielzoekers en statushouders, maar ook door inwoners in schrijnende situaties die gebaat zijn bij een (tijdelijke) woonoplossing. Het vinden en realiseren van geschikte locaties voor deze doelgroepen is niet eenvoudig. Bouwlocaties zijn schaars en worden beperkt door regelgeving, bijvoorbeeld op het gebied van stikstof of geluid. Daarnaast ontbreekt er vaak draagvlak bij omwonenden voor dergelijke initiatieven,” is te lezen in deze brief.

Met deze laatste opmerking doelt het college op de protesten die ontstaan nadat in huisvestingsvoorstellen mogelijke locaties worden genoemd. Ook wordt de woonvisie aangehaald: “In mei 2024 heeft de gemeenteraad de Wonen, Welzijn en Zorgvisie vastgesteld. Deze visie wordt ondersteund door een uitvoeringsagenda, met als ambitie: het realiseren van een passende woning voor iedereen.”

Over het aantal arbeidsmigranten wordt in de brief gesteld: “Het stellen van een maximumaantal arbeidsmigranten is moeilijk uitvoerbaar, omdat het lastig is om een grens te bepalen en te monitoren.” Over het vervolg van het traject schrijven de bestuurders: “Het is duidelijk dat de gemeente een actievere rol moet spelen bij het vinden van passende woonruimtes voor arbeidsmigranten. Dit geldt ook voor andere doelgroepen met specifieke woonbehoeften, zoals asielzoekers, statushouders, spoedzoekers en starters. Het college vindt het noodzakelijk om voor al deze doelgroepen geschikte locaties te vinden.

Dit vraagt om een open gesprek met de raad, maar ook met inwoners en omwonenden van kansrijke locaties binnen onze gemeente. Daarom werken we aan een plan van aanpak om participatie rondom dit onderwerp vorm te geven. We verwachten deze participatie eind 2025 uit te voeren. Tijdens deze gesprekken willen we ingaan op mogelijke locaties, randvoorwaarden en de ingezette koers.”

Starters verontrust
Een groep op woonruimte wachtende starters klom in de pen, nadat ze kennisnam van de voornemens van het gemeentebestuur en de reactie die Rien Kap, fractieleider van grootste partij IBV, gaf in het Algemeen Dagblad. Zij benaderden diverse nieuwsmedia en ook Groot Hellevoet om hun zorgen te uiten. Sandra Simons, die al jaren op zoek is naar een eigen woning, verwoordt de zorgen van de groep. Net als vele anderen moet ze lang wachten op een betaalbaar eigen onderkomen en de starters vinden dat het erop lijkt dat nieuwbouw voor een deel worden bestemd voor asielzoekers en statushouders. Dit is onvoorstelbaar en de groep heeft het gevoel dat men na jaren wachten weer achteraan moet sluiten. “Zo verliezen we de laatste hoop om nog een woning te vinden in deze gemeente,” stelt de groep. De starters willen een andere aanpak: statushouders kunnen beter tijdelijk worden gehuisvest in leegstaande panden, op een extra boot of in containerwoningen op terreinen waar voorlopig nog niet gebouwd wordt. Sandra stelt dat het niet hebben van een eigen woning haar en andere jongeren in hun persoonlijke ontwikkeling remt.

Rien Kap liet in het AD optekenen dat Voorne aan Zee iets moet doen en ziet een rol weggelegd voor het gemeentelijk Woonbedrijf om plekken te zoeken in de nieuw te bouwen woonwijken Beaugaard in Hellevoetsluis of Buitenplaats Brielle.

De partijen in de gemeenteraad zijn verdeeld over wat er besloten moet gaan worden. Er zijn diverse meningen. “We doen al genoeg, alleen sobere opvang, het kan best, we moeten aan de opgelegde verplichtingen voldoen, we kunnen best eens ongehoorzaam zijn,” zijn uitspraken die worden gedaan.

De starters horen het aan en willen zekerheid op minimaal één gebied. De nieuwbouwwoningen waar zij al jaren op wachten mogen niet naar statushouders gaan. “Onvoorstelbaar,” zeggen zij. “Wij staan jarenlang op wachtlijsten en zouden dan weer achteraan moeten aansluiten?” Blijf af van onze woningen. Over IBV meent de groep: “Misschien moet de partij zichzelf omdopen tot Statushoudersbelang Voorne. Want voor jonge inwoners lijkt er in hun plannen geen plek meer”.

Groot Hellevoet heeft naar aanleiding van deze onrust een aantal vragen neergelegd bij gemeente Voorne aan Zee. 

Klopt het dat nieuwbouwprojecten deels worden ingezet voor statushouders? “We begrijpen dat er vragen en zorgen zijn over wie er in nieuwbouwwoningen terechtkomt. Daarom willen we graag helder zijn: dit klopt niet. Op 17 april 2025 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen over het aanbieden van nieuwbouw sociale huurwoningen. De motie verzoekt het college om 100% van deze nieuwbouwhuurwoningen met voorrang aan te bieden aan inwoners van Voorne aan Zee. Dit moet officieel worden vastgelegd in de nieuwe prestatieafspraken met woningcorporaties, die eind 2025 door het college worden vastgesteld.

Deze werkwijze is niet nieuw. Ook in eerdere nieuwbouwprojecten zoals Patrijzenlaan (Oostvoorne) en Akkerranden (Oudenhoorn) zijn sociale huurwoningen met voorrang aangeboden aan lokale woningzoekenden. Het totale aantal woningen dat met voorrang mag worden toegewezen, is echter wettelijk beperkt. In heel Voorne aan Zee mag maximaal 50% van de woningen met voorrang worden toegewezen aan lokale woningzoekenden. Daarnaast heeft de gemeenteraad een motie aangenomen dat de statushouders op een meer sobere manier gehuisvest dienen te worden. Dat is dus niet in nieuwbouwwoningen. En we zetten ons er hard voor in dat onze inwoners als eerste een kans krijgen op een betaalbare woning.”

Wat doet de gemeente concreet voor starters die al jaren wachten?
De druk op de woningmarkt is groot, niet alleen hier maar in heel Nederland. Daarom werken het Rijk, de provincie, woningcorporaties en gemeenten samen om het woningtekort aan te pakken, ieder vanuit hun eigen rol. Zo is bijvoorbeeld de overdrachtsbelasting door het Rijk aangepast om starters te helpen. Gemeenten hebben een rol in de realisatie van woningen. Door meer woningen te bouwen, ontstaat er ook een verhuisketen: als iemand in een nieuwbouwwoning trekt, komt er een bestaande woning vrij voor iemand anders, en zo verder. Zo profiteert uiteindelijk ook de starter van elke nieuwbouw. Daarnaast zetten we ons samen met onze partners in voor betaalbare woningbouw. Het is daarbij belangrijk om geschikte woningen in verschillende prijsklassen voor starters te realiseren. Denk bijvoorbeeld aan kleine koopwoningen in Beaugaard of flexwoningen die tegen een sociale huurprijs worden verhuurd.

Tot slot biedt de gemeente de starterslening aan. Dit is een aanvullende lening bovenop de reguliere hypotheek, met een maximum van 35.000 euro. Hiermee kunnen starters het verschil overbruggen tussen hun maximale leenbedrag en de waarde van de woning. We verwachten dit jaar ongeveer 80 startersleningen toe te kennen.

Hoe reageert u op de zorg dat starters “weer achteraan moeten aansluiten”?
We begrijpen heel goed dat de huidige situatie op de woningmarkt voor veel starters erg zwaar is. De druk is groot, de huizenprijzen zijn hoog en het kan lang duren voordat je in aanmerking komt voor een sociale huurwoning. De suggestie dat statushouders voorrang zouden krijgen bij de toewijzing van nieuwbouwwoningen in Beaugaard of Buitenplaats Brielle klopt niet. Bij de sociale huurwoningen in deze nieuwe wijken krijgen juist lokaal woningzoekenden, waaronder veel starters, voorrang. We zetten ons juist in om onder andere starters een betere kans te geven op de woningmarkt. Het is onze prioriteit om ervoor te zorgen dat iedereen, ook starters, perspectief heeft op een betaalbare en passende woning.

Op 25 september staat de eerstvolgende raadsvergadering gepland.