Water Natuurlijk: ‘Deens PFAS verbod verdient navolging’

Water Natuurlijk, een partij in de waterschappen die zich inzet voor schoon en gezond water, vraagt aandacht voor PFAS (‘forever chemicals’). De organisatie pleit voor een nationaal verbod op PFAS-bestrijdingsmiddelen en wijst daarbij op Denemarken, dat recent al maatregelen nam.

Het Deense agentschap voor de milieubescherming verbood recent een aantal bestrijdingsmiddelen met werkzame stoffen die in grondwater afbreken tot trifluorazijnzuur (TFA). In 38 % van de 2000 onderzochte drinkwaterbronnen in Denemarken is de stof aangetroffen. De Deense milieuminister Magnus Heunicke stelde: “We hebben de plicht om te stoppen als we zien dat het gebruik van een pesticide een risico vormt voor de natuur en de menselijke gezondheid.”

Water Natuurlijk onderschrijft deze opstelling van de Deense overheid en maakt zich zorgen over de verspreiding van PFAS in het polderwater van de Zuid-Hollandse eilanden en de aanhoudende signalen over negatieve effecten van PFAS op de gezondheid van mensen. De uit Nederland afkomstige Deense arts Linda Kievit reageert op het Deense verbod. Linda Kievit: “PFAS klinken misschien als een modern probleem, maar ze zijn allesbehalve nieuw. De eerste PFAS werden al in 1938 ontwikkeld, bij toeval, tijdens onderzoek naar nieuwe kunststoffen. Het resultaat? Stoffen die water-, vet- en vuilafstotend zijn. Handig, dachten we. En dat waren ze ook. Zó handig zelfs, dat de productie explodeerde. Inmiddels bestaan er meer dan 10.000 verschillende PFAS. In de jaren ’90 ontdekten wetenschappers PFAS in mens en milieu – van drinkwater tot voedsel, zelfs op de Noordpool. Precies die eigenschap die ze zo populair maakte, bleek hun gevaarlijkste kant. Want doordat het niet afbreekt, hoopt het op, ook in het menselijk lichaam en dat kan ziektes veroorzaken.”

Sluipend proces
In Nederland dringt volgens Water Natuurlijk het besef door dat het niet verstandig is om daar op te wachten en pleiten artsen en drinkwaterbedrijven inmiddels ook voor een verbod. Linda Kievit: “PFAS veroorzaken geen directe klachten. Maar decennia aan onderzoek laten inmiddels duidelijke verbanden zien: een verhoogd risico op nier- en zaadbalkanker, lager geboortegewicht, hormoonverstoringen, hoger cholesterol gehalte en een verzwakt immuunsysteem. Het effect is sluipend en wordt pas zichtbaar na jaren. Denemarken heeft nu een duidelijke keuze gemaakt: een verbod op PFAS in onder meer kleding, schoenen, voedselverpakkingen en bestrijdingsmiddelen. Niet omdat alles al tot achter de komma bewezen is, maar omdat de richting van het bewijs glashelder is”. PFAS horen volgens Water Natuurlijk niet thuis in schoon en gezond water. De organisatie roept op om deze stoffen zoveel mogelijk te weren en het Deense voorbeeld ook in Nederland te volgen.