Jaarlijkse herdenking aan de Meeldijk in Zwartewaal

Zwartewaal - Woensdag 4 december vond de jaarlijkse herdenking plaats bij het monument ‘De Verwoeste Hoogte’ aan de Meeldijk 2 in Zwartewaal. Deze herdenking is ter nagedachtenis aan de omgekomenen in december 1944, waaronder de gebroeders Jan en Johan Koene en twee Italiaanse soldaten die zij in huis verborgen hielden. 

De herdenking wordt altijd mede verzorgd door leden van de UNV (Unie van Nederlandse Veteranen). De UNV heeft dit monument een aantal jaren geleden geadopteerd. Om circa 10.30 uur ving de plechtigheid aan, waar ook burgemeester Arno Scheepers en de wethouders Aart-Jan Spoon en Robert van der Kooi namens de Gemeente Voorne aan Zee bij aanwezig waren. In de motregen wapperden een Nederlandse en een Italiaanse vlag halfstok.

In de nacht van 4 op 5 december 1944 speelde zich op deze plaats een drama af. De beide bewoners van het pand achter het monument, de heren Johan en Jan Koene, hadden in hun woning de gedeserteerde Nederlandse SS’er Gerrit van Noort en ook drie gedeserteerde Italiaanse militairen verborgen; Salvatore Scanio, Francesco Concas en Franco di Julio. Van Noort werd echter verraden door NSB’er Spinks. Hij werd opgehaald door de Duitsers en vertelde alles wat hij wist. Zo ook zijn onderduikplek bij Jan en Johan Koene. Nog diezelfde nacht werden in opdracht van Inselkommandant Schermuly verschillende mensen in Rockanje en Zwartewaal door de Duitsers opgepakt. Ook gingen ze langs bij het huis van de gebroeders Koene. Ze gooiden een handgranaat in de kelder van het huis, waardoor twee van drie Italianen omkwamen. Franco di Julio kon ontsnappen. Hij vond een schuilplaats bij een boer die hem een dag later hielp ontsnappen. De Duitsers schoten de vluchtende Jan en Johan dood.

In korte tijd werden door het verraad van Van Noort, naast Jan en Johan Koene en de twee Italianen, nog zes mensen op wrede wijze door de Duitse bezetter omgebracht. In de duinen van Rockanje werden Jan van der Zee en zijn zoons Willem en Henk uit Zwartewaal en drie verzetsstrijders uit Rockanje, Cornelis Langendoen, Johannes Groeneveld en Willem de Waal gefusilleerd. Het verwoeste huis werd na de oorlog weer herbouwd en er werd een bescheiden monument voor geplaatst. Jaren geleden is de overlevende Italiaan, Franco di Julio, nog een keer terug geweest op de plaats waar het drama zich heeft afgespeeld.

Na de toespraken en 1 minuut stilte, werden er nog kransen gelegd en bloemen. Hierna begaven de aanwezigen zich naar het Dorpshuis De Gaffelaar in Zwartewaal voor een gezamenlijke lunch.