“Dat ook veel jongeren eenzaam zijn, weten velen niet”

Voorne aan Zee - Eenieder voelt zich weleens alleen of eenzaam. Maar dat 11 procent van de inwoners van Voorne aan Zee aangeeft vaak of ernstig eenzaam te zijn, weten veel mensen vaak niet. En dat binnen dat cijfer ook veel jongeren vallen, is al helemaal onbekend.

Thomas Zwaan (33), senior jongerenwerker bij Stichting PUSH, weet, ook uit eigen ervaring, hoe eenzaamheid eruit kan zien.

Uit ervaring
Als 15-jarige kwam Thomas in een moeilijke periode terecht. Hij trok zich steeds meer terug en begon urenlang te gamen. “Dat gamen versterkte mijn eenzaamheid alleen maar meer en werd een verslaving. Ik raakte in een sociaal isolement en was ver weg, dacht dat het niet zou veranderen.” Totdat iemand in zijn omgeving zag dat het niet goed met hem ging en een coach voor hem regelde. “En dat heeft alles betekend.” Tijdens één van de strandwandelingen die ze samen deden, stelde zijn coach een vraag die hem een spiegel voorhield. Ze vroeg hem hoe zijn dag er eigenlijk uitzag. Thomas vertelde dat hij laat opstond, negen uur gamede, slecht at en tot diep in de nacht wakker was. “Ze vroeg: ‘Wat vind je hier zelf van?’ Dat was een eye-opener. Daarna kwam de vraag: ‘Wil je niet méér uit de dag halen?’ Dat was het juiste moment: een confronterende vraag die me liet beseffen dat ik het toch echt anders wilde. Vanaf daar kwam ik langzaam uit mijn isolement.”

‘Wanneer kan ik opstappen?’
Nu helpt Thomas jongeren die op een vergelijkbare plek staan. Binnen JoinUs, een programma van PUSH, komen jongeren samen die zich eenzaam voelen. Niet met grote oplossingen, maar met kleine stappen: sociale vaardigheden oefenen, hallo zeggen, contact maken. Hij hoort vaak van jongeren: “Het lijkt alsof de maatschappij een soort sneltrein is. Ik sta op het perron en weet totaal niet meer wanneer ik kan opstappen.” Juist daar kunnen jongerenwerkers volgens Thomas iets betekenen. Soms begint dat heel eenvoudig, met een gesprek tijdens een balletje op het voetbalveld.

‘Ik hoor er niet bij’
Veel jongeren voelen zich buitengesloten, vertelt Thomas. Niet per se omdat anderen hen daadwerkelijk buitensluiten, maar omdat het zo voelt. “Ze hebben als eerste een gevoel van: ‘Ik hoor er niet bij’ en ‘Ik ben anders’.” Die gedachte kan zichzelf vervolgens steeds opnieuw bevestigen: “Zie je wel, ik kan geen vrienden maken. Zie je wel, ik kan niet sociaal doen.” Social media kan dat gevoel versterken. Jongeren vergelijken zichzelf met de levens die ze online zien en vragen zich af: waarom heb ik dat niet? Sommigen zoeken zelfs urenlang aanspraak bij een AI-chatbot. Tegelijkertijd is er volgens Thomas tegenwoordig wel meer aandacht voor mentale problemen dan vroeger. Ook zijn er meer initiatieven om mensen uit hun isolement te helpen, zoals JoinUs en maatjesprojecten. “We laten de jongeren zelf bewust worden dat de gedachten dat ze niet goed genoeg zijn, niet waar zijn. Je ziet door kleine stapjes zekerheid ontstaan. ‘Maar ik kan dit gewoon’.”

Iemand die je ziet
Maar bovenal is het volgens Thomas het belangrijkst dat iemand op tijd naast een jongere gaat staan. Niet met een oordeel, maar met aandacht. “Je oprecht gehoord voelen geeft al zaadjes voor een toekomst waar jaren later nog van geplukt wordt.” Dat hij nu zelf die rol kan vervullen, maakt hem dankbaar. “Ik voel heel veel voldoening dat ik dit werk kan doen – het voelt als full circle: waar het in het leven om draait. Het doorgeven van lessen en van elkaar blijven leren.”

Wie ziet jou?
Veel mensen die eenzaam zijn vragen niet zelf om hulp. Soms is er alleen iemand nodig die opmerkt dat het niet goed gaat. Die vraagt hoe het écht gaat. Die luistert. Wie zelf de cirkel wil doorbreken, of zich zorgen maakt om iemand anders, kan terecht bij het Signaalpunt Eenzaamheid van de gemeente: www.voorneaanzee.nl/signaalpunt-eenzaamheid. Tijdens de Week van de Ontmoeting die deze week start, zijn er door heel Voorne aan Zee laagdrempelige activiteiten om elkaar te ontmoeten. Het programma vind je op www.fijnjetezien.nl.